Hulpverleningspraktijk Voluitleven
Pleasegedrag bij dochters door narcistische wond
Veel dochters dragen een narcistische wond jarenlang met zich mee, vaak zonder precies te begrijpen waar hun voortdurende onzekerheid, pleasegedrag of innerlijke onrust vandaan komt. Aan de buitenkant lijken ze sterk, zorgzaam en invoelend, maar vanbinnen voelen ze zich te veel overlevert aan anderen.
De stille last van volwassen dochters
In deze blog vertel ik over de verborgen impact van opgroeien met een moeder met narcistische trekken, en hoe deze dynamiek voelbaar blijft als volwassen vrouw hoe je naar jezelf kijkt, hoe gemakkelijk je de verbinding met jezelf verliest. We kijken ook naar jouw moeite om gezonde grenzen te stellen in vriendschappen en relaties.
Sommige wonden ontstaan niet door wat er zichtbaar gebeurde… maar juist door wat er ontbrak. Door het gemis aan echte afstemming, veiligheid en onvoorwaardelijke erkenning.”
People pleaser
Het zijn vrijwel altijd vrouwen die geleerd hebben zichzelf moeiteloos op de achtergrond te plaatsen. Zij voelen feilloos aan wat anderen nodig hebben en proberen ook aan hun behoeften te voldoen om zichzelf te beschermen. Diep vanbinnen leeft het weggestopte verlangen om zichzelf te durven zijn. Niet klaarstaan voor de ander roept in eerste instantie veel angst op.
Moeders wil was wet
Als volwassen dochter van een moeder met narcistische trekken draag je een stille last. Ergens onderweg in jouw kindertijd ben je het contact met je eigen verlangens en begrenzing kwijtgeraakt. Moeder eigende zichzelf alle ruimte en aandacht toe. Deze dochters hebben geleerd dat het niet om hen gaat en dat het normaal is dat ze niet gezien en gehoord worden.
Pleasen maakt onzichtbaar
Hun zelfbeeld is kwetsbaar, hun innerlijke stem vaak onzeker. “Ja” zeggen gaat vanzelf, maar “nee” voelen, laat staan uitspreken, is andere koek. Niet vanwege onwilligheid, maar omdat ze het nooit hebben kunnen leren. Er was simpelweg geen ruimte voor. Het ontbrak hen aan onvoorwaardelijke moederliefde, moederlijke warmte en moederlijke betrokkenheid.
Geen erkenning… ik doe ertoe
Wanneer je opgroeit met een moeder, die alleen oog heeft voor zichzelf leer je dat jouw behoeften geen vaste plek krijgen. Je leert afstemmen, invullen en aanpassen vanuit een diep verlangen om verbonden te blijven met je moeder. Een onzeker basisgevoel van ‘ik ben niet goed genoeg’ en ‘ik kan het niet goed doen’ en ‘wie ben ik om iets te willen’ is het gevolg.
Had ik wel een moeder?
Het gevoel van werkelijk gedragen, beschermd en afgestemd behandeld te worden, ontbrak vaak. Warmte van je moeder kon aanwezig zijn, maar zelden onvoorwaardelijk. Aandacht kwam en ging, vaak afhankelijk van moeders stemming, behoefte of verwachting. Onvoorspelbaarheid maakte je emotioneel wankel. Bij vriendinnetjes zag je soms pas hoe een echte moeder was!
Systeem van aanpassen
Al vroeg ontstond bij jou als dochter een sterke gevoeligheid voor de sfeer in huis. Een voortdurend aftasten wat nodig was om spanning te voorkomen, harmonie te bewaren of afwijzing te vermijden. Afstemmen en aanpassen werd een overlevingsmechanisme. Volledig jezelf zijn was een een brug te ver en joeg juist angst aan hoe moeder zou reageren!
Wanneer is het ooit genoeg?
Als dochter verzette je vaak bergen inspanning om geen fouten te maken, om gezien te worden en om liefde, erkenning, goedkeuring te verdienen. Hoe moeder op jou reageerde was dat je ‘te veel of juist te weinig, te aanwezig of te onzichtbaar, te gevoelig of juist niet gevoelig genoeg’. Het was nooit genoeg, maar hoe je dan wel genoeg kon zijn, hoe je je dan moest gedragen…
Het langzaam verdwijnen van je identiteit
De regels van je moeder veranderden voortdurend, zonder uitleg of helderheid. Wat gisteren nog goed was, kon vandaag ineens verkeerd zijn. Er was geen vaste grond, alleen voortdurende aanpassing. Gevoelens kregen weinig ruimte. Behoeften voelden al snel als lastig, overdreven of ongewenst. Het eigen grenzen aangeven, een gezond ‘nee’, kon zich nauwelijks ontwikkelen.
Traumarespons fawning
Langzaam ontstond het patroon van jezelf kleiner maken en innerlijk vervagen. Jou werd spelenderwijs geleerd ‘te worden wie nodig was in het moment’ in plaats van te mogen leven zoals je als kind was. Pleasegedrag, ook wel fawning genoemd, niet zelden ten koste van jezelf, functioneerde als briljant verdedigingsmechanisme. Fawning is een traumarespons.
De verwarring blijft hangen
Wat eerst werd geprezen kon later aanleiding worden voor kritiek of afwijzing. Vandaar vaak diepe twijfel aan je eigen gevoel, je eigen waarneming en herinneringen. Een begrijpelijk gevolg van een werkelijkheid, waarin ervaringen van jou als dochter door moeder regelmatig werden ontkend, verdraaid of gebagatelliseerd.
Risico om ziek te worden
Alles wat niet geuit kon worden naar je moeder toe leeft vaak voort in je lijf. Spanning, vermoeidheid, alertheid, onrust, angst, paniek, slaapproblemen of een voortdurend gevoel van op scherp staan kunnen daaruit ontstaan. Jouw zenuwstelsel is nog steeds voorbereid op gevaar. Ook al zit je niet meer in de gevarenzone toch blijft het lastig om je veilig te voelen.
Het subtiele kantelpunt
Vaak komt er een moment waarop iets vanbinnen begint te verschuiven. Soms heel stil en subtiel. Een besef dat het niet langer zo hoeft. Dat ‘blijven verduren’ geen noodzaak meer is. Dat je afstand nemen mag wanneer grenzen worden overschreden. Dat loyaliteit niet ten koste hoeft te gaan van jouw eigen welzijn. Dat je weg mag blijven.
In het tantra voor vrouwenweekend ’Heling van de moederwond’ wordt gewerkt met de narcistische wond bij dochters, veroorzaakt door een moeder met narcistische trekken!
Flyer Heling vd moederwond 2027
De weg naar heling
Logisch dat onderdrukte boosheid, woede en soms intense haatgevoelens zich diep vanbinnen hebben opgestapeld. Heling begint wanneer deze intense emoties erkend, gevoeld en geuit mogen worden. Dan begint er iets te verschuiven en ontstaat er contact ontstaat met jouw innerlijke kracht. Jouw waarheid begint zich af te tekenen en wordt voelbaarder in je hart.
Keer terug naar wie je in essentie bent…laag voor laag…niet door iets toe te voegen… maar door los te laten wat niet van jou is…je leert herkennen wat je hebt aangeleerd om te overleven…en wat werkelijk bij jou hoort…je leert voelen zonder jezelf te verliezen…grenzen ervaren als iets natuurlijks…keuzes maken vanuit helderheid in plaats vanuit angst of aanpassing…
Van overleven naar werkelijk leven
Dit proces verloopt niet in een rechte lijn, maar van kleine verschuivingen naar diepe inzichten. En dan komt er het moment waarop voelbaar wordt dat er echt iets wezenlijks veranderd is. Een ‘nee’ wordt uitgesproken zonder in paniek te raken. Een keuze wordt gemaakt zonder direct overspoeld te raken door schuldgevoel. Er ontstaat vertrouwen in het eigen innerlijke weten.
Vanbinnen ontvouwt zich iets nieuws
Er hoeft niets meer bewezen te worden om bestaansrecht te voelen. Langzaam ontstaat meer rust, meer aanwezigheid, meer verbinding naar binnen toe. Aanpassing wordt niet langer een voorwaarde om geliefd of geaccepteerd te zijn. Misschien is wel de diepste verschuiving dat je niet langer wenst te leven om erkend, gezien en gehoord te worden, maar om jezelf te zijn!
De weg terug naar de essentie
Er ontstaat inzicht in oude patronen van aanpassen, pleasen en overleven. En langzaam groeit het vermogen om weer te voelen wat werkelijk klopt. Voelen zonder jezelf kwijt te raken. Grenzen ervaren als iets natuurlijks. Keuzes maken vanuit innerlijke helderheid in plaats vanuit angst of schuldgevoel. Dus niet door iets nieuws toe te voegen, maar door laag voor laag los te laten wat ooit nodig was om te overleven.
Bevrijd en blij
Door heel bewust aan je pleasegedrag te werken komt het zo ver dat het steeds een beetje makkelijker gaat om je eigen leven te durven leiden, afstand te houden van je veeleisende onvoorspelbare moeder, je grenzen aan te geven in de relatie met je partner, in vriendschappen het voortouw durft te nemen, en merkt dat het meer vanzelf gaat om jouw eigen behoeften uit te spreken. En daar ook naar durft te leven. Heerlijk! Wat een ontspanning!
Het boek ‘Are you mad at me’, geschreven door psychotherapeut en tiktoksensatie Meg Josephson, beschrijft de achterliggende oorzaak van pleasegedrag en hoe je hiermee kunt stoppen.