Onbegrijpelijk plotseling einde
Je kent het vast wel zo’n verhaal in je nabije omgeving dat de partner onaangekondigd verdwenen is met koffers en al, de ander ontredderd achterlatend met onthutste kinderen.  Welke subtiele signalen, die ‘einde relatie’ aangaven zijn over het hoofd gezien? Neem mijn lieve vriendin, die een prachtig huis kocht met haar Lief. Toen de laatste hand was gelegd, ja, er was zeker stress tijdens de verbouwing, verliet hij stilletjes het huis om nooit meer terug te keren.

Geen thuishaven meer
Tekenend dat er vrijwel niks meer samen gedaan wordt. Alle aandacht gaat naar kids en werk. Het verlangen samen te zijn is nihil. Dat geeft aan dat je je niet langer thuis voelt bij je partner en niet langer betrokken bent bij de relatie. Hier wordt meestal ‘wijselijk’ over gezwegen. De subtiele signalen dat het ‘einde relatie’ is wordt weer eens niet herkend. In feite hangt de rode vlag uit! Het is dus tijd om een flinke pas-op-de-plaats te maken.  Het liefst face-to-face om te kijken of er überhaupt nog motivatie is om door te gaan.

Gescheiden levens onder één dak
Vragen als ‘hebben we er alles aan gedaan om elkaar terug te vinden’ en ‘houden we nog wel genoeg van elkaar om door te willen gaan’ zijn dan op hun plek. Dit zet meer zoden aan de dijk dan je storten op sport, hobby of een nieuwe lover. Een teken aan de wand dat er behoorlijk wat mis is in de relatie. En toch wordt er zo vaak over de subtiele signalen heen gekeken. Betrapt of aangesproken worden biedt een opening om de balans op te maken hoe het ervoor staat met de relatie, en daar de nodige consequenties uit trekken.

Hoe weet je dat het (bijna) voorbij is?
Wanneer je als stel geprobeerd hebt om intimiteit en saamhorigheid terug te vinden bij elkaar, en verharding en afstandelijkheid neemt de overhand, dan is het wijs te onderzoeken of er nog een opening is of dat de relatie voorbij is. Naar jezelf durven kijken is dan de uitdaging waar je voor komt te staan. En eerlijk te zijn over wat er nog aan liefde over is voor je partner.  Of wellicht houd je nog veel van je partner en heb je er alles voor om in de relatie te blijven?

De vier subtiele signalen
Voordat je ‘water naar de zee gaat dragen’ is het handig om te weten wat de subtiele signalen zijn, die aangeven wanneer de relatie ten einde loopt. Het begint met harde kritiek vanuit ergernis en ontevredenheid. En steggelen tot vervelends aan toe. Dit loopt steeds vaker uit op ruzies, aanvaringen en conflicten. Het gaat niet langer meer om het probleem wat je met de ander hebt, maar om hoe de ander is.  Het gedrag wordt niet langer ter discussie gesteld. Het wordt op de persoon gespeeld.

Jij dit, jij dat, jij zus, jij zo!
Dit doet afbreuk aan de relatie. Je schiet in de verdediging. Of valt aan.  Oordelen over je partner liggen vast. Je biedt geen luisterend oor meer voor wat je partner dwarszit. Je biedt geen mogelijkheid tot een herstelpoging.  Je wijst met je vinger. Daarmee houdt de gesel van de kritiek niet op. Voor een kind is dit een nare fase. Uit loyaliteit kan het kind onbewust vervelend gedrag gaan vertonen om de aandacht van de ouders naar zich toe te trekken.

Je stelt niks meer voor!
Dan volgt de fase van minachting voor je partner. Je neemt de ander niet langer serieus. Wat er ook gezegd, geroepen of geschreeuwd wordt door je partner. Het gaat het ene oor in en het andere oor weer uit. Weinig waardering en bewondering is over voor je wederhelft waar je ooit zo verliefd op bent geweest. En aan wie je jezelf ooit hebt overgegeven. Je toon is schamper en vol verwijt. Je hart zit op slot. Dan weet je, als je dat toe durft te geven, dat de relatie op sterven na dood is.

Een scheiding is onvermijdelijk.
De laatste fase kun je herkennen aan het negeren van het probleem. Je acht de ander geen cent meer waard en sluit je helemaal af voor je partner. Je hebt het gevoel dat jij het bij het rechte eind hebt. De relatie zit muurvast, klem. Wat eens over een probleem ging is getransformeerd in afwijzing van je partner. Afkeer en walging kunnen zelfs de boventoon voeren. Tegen heug en meug elkaar onder ogen komen, en zijn er kinderen, dan tegen beter weten in, de lieve vrede spelen tot de scheiding voltrokken is. Einde relatie.

Klein wonder in het verschiet
Is er nog liefde voelbaar en besluit je samen in relatietherapie te gaan, dan verkrijg je het inzicht en de ervaring dat uitspreken, delen en uitwisselen de sleutel is tot het ontwarren van de verharding en het gebrek aan respect voor je partner.  Mogen alle emoties er zijn hoe gekwetst je je voelt over wat de ander jou heeft aangedaan, en ben je bereid om oog te hebben voor wat je zelf hebt veroorzaakt door je boosheid, venijnigheid en verbitterdheid, dan kan kan herstel plaatsvinden. Liefdesgevoelens voor je partner worden dan weer voelbaar. Een klein wonder!

Hoe doe je dat lang en gelukkig samen?
Helpt deze pleister op de wonde niet afdoende, dan heb je het tenminste geprobeerd. Een redelijk nahuwelijk wat ten goede komt voor de kinderen is dan de beloning voor de verrichte inspanning. En dat is al met al ontzettend veel waard!

In het boekje ‘Lang en gelukkig’ van Paulien Timmer kun je lezen hoe een gezonde relatie eruitziet.  Inspirerend en simpel. Paulien Timmer heeft 100 interviews afgenomen met stellen, die meer dan 40 jaar gelukkig getrouwd zijn met elkaar met de focus op hoe de omgang is met elkaar, waardoor de relatie steeds weer hersteld kan worden.